Καλή Ανάσταση!

 Και του χρόνου! Με κάθε καλό για όλους μας. 

Σαν σε σχεδία.

Σχεδόν μεσάνυχτα, σ’ ένα μπαρ, σε μια στοά στη Σταδίου.

Ακούμπησες το ποτήρι σου, γύρισες και μου είπες: Αν είναι να το ψάξουμε, τότε όχι εδώ. Καλύτερα εκεί έξω, όταν θα έχει χαράξει και τα πρώτα αστικά δρομολόγια θα ξεκινούν. Καλύτερα ακόμα πιο μακριά, στο λιμάνι, όταν τα πρωινά πλοία θα βάζουν μπρος τις μηχανές. Κι ακόμα πιο τέλεια, όταν η μέρα θα πέφτει κι η άγκυρα θα πιάνει στο βυθό της Σαντορίνης. Γιατί τότε, το ηλιοβασίλεμα θα ’ρχεται και θα το βρούμε στην Οία. Κι εκεί, εμείς οι δυο θα κρατηθούμε απ’ το χέρι.

Σχεδόν μεσάνυχτα, στην Οία. 

"Με μια σχεδία", Ανθολογία μικροδιηγήματος, Εκδ. Παρητηρητής της Θράκης, 2020.

Η πηγή της έκφρασης.

"Παραδομένος στη φιλαυτία του ο ανίδεος, δεν διακρίνει παρά μόνο τις φανερές λεπτομέρειες στα
πράγματα. Η σύνθεση, η πηγή της έκφρασης, η μόνη εύγλωττη, του διαφεύγει. Είναι λυπηρό που η ανατομική περιγραφή δίνει επιχειρήματα στην άγνοια του πλήθους, προσελκύοντας με λέξεις την προσοχή του πάνω στα διάφορα μέρη που συνθέτουν την αρχιτεκτονική του σώματος. Αυτές οι σχολαστικές λέξεις, δικέφαλος, τρικέφαλος, ωλενικός ή μηριαίος, και τόσες άλλες, λέξεις κοινές όπως βραχίονες, κνήμες, δεν έχουν διόλου σημασία στην πλαστική. Στη σύνθεση του έργου τέχνης, οι βραχίονες, οι κνήμες δεν λογαριάζονται παρά μονάχα όταν συντάσσονται σε πλαστικά επίπεδα που υποτάσσουνε τα πάντα σ' ένα κοινό σκοπό. Έτσι συμβαίνει και στη φύση, που περιφρονεί τις αναλυτικές περιγραφές μας.

Οι μεγάλοι καλλιτέχνες συνθέτουν όπως η φύση, δεν περιγράφουν όπως η ανατομία. Δεν λαξεύουνε χωριστά ετούτο το μυώνα, κείνο το νεύρο, τούτο το κόκκαλο· στο σύνολο αποβλέπουν, αυτό πασχίζουν να εκφράσουν. Μέσα από τα πλατιά επίπεδά του, το έργο τους δονείται στο φως ή δέχεται τη σκιά."

"Στην Αφροδίτη της Μήλου", Αύγουστος Ροντέν, από το: "Ο Ροντέν και η αρχαία ελληνική τέχνη" της Μ. Λαμπράκη-Πλάκα, εκδόσεις Νεφέλη, 1985.

Οι Μοντέρνοι Καιροί, ανίδεοι, αναμένουν το φως και τη σκιά, προσδοκούν τη στιγμή που θα συνταχθούν οι φανερές λεπτομέρειες σ' έναν κοινό σκοπό. 

Κάποτε, στην όπερα...

"Κάποτε, στην όπερα της Μόσχας, ο Σίλβα, ο περίφημος μπάσος, είχε πιάσει ένα κοντράλτο.

Στον εξώστη καθόταν ο μπάσος που ψέλνει στην ενορία μας. Και ξαφνικά τον ακούμε κατάπληκτοι να φωνάζει απ' τον εξώστη, "Μπράβο, Σίλβα!"... Αλλά μία ολόκληρη οκτάβα χαμηλότερα... Να, έτσι. (Με φωνή μπάσου) "Μπράβο, Σίλβα!" Ολόκληρο το θέατρο έμεινε κόκκαλο!"

Άντον Τσέχωφ, Ο Γλάρος, εκδ. Ηριδανός, 2014.

Οι Μοντέρνοι Καιροί επευφημούν με φωνή μπάσου: Μπράβο Σίλβα, μπράβο... 

Les Misérables.

Tant qu’il existera, par le fait des lois et des mœurs, une damnation sociale créant artificiellement, en pleine civilisation, des enfers, et compliquant d’une fatalité humaine la destinée qui est divine ; tant que les trois problèmes du siècle, la dégradation de l’homme par le prolétariat, la déchéance de la femme par la faim, l’atrophie de l’enfant par la nuit, ne seront pas résolus ; tant que, dans de certaines régions, l’asphyxie sociale sera possible ; en d’autres termes, et à un point de vue plus étendu encore, tant qu’il y aura sur la terre ignorance et misère, des livres de la nature de celui-ci pourront ne pas être inutiles.

Βίκτωρ Ουγκώ, 1862, Οι Άθλιοι.

Από τον πρόλογο του μυθιστορήματός του, o Γάλλος συγγραφέας αγωνίζεται να φανεί χρήσιμος με τα γραφτά του. Οι Μοντέρνοι Καιροί ζουν στο δέκατο ένατο αιώνα.

Στη μέση των πραγμάτων.

"Το να στέκεται κανείς στη μέση των πραγμάτων είναι πραγματικά μια μεταφυσική θέση. Το μεσαίο πλήκτρο στο πιάνο με ουρά δε φαίνεται τόσο δραματικό όπως τα υπόλοιπα σκούρα ή ανοιχτόχρωμα πλήκτρα. Το γκρι είναι λιγότερο δραματικό από το μαύρο ή το λευκό. Όταν στέκεται κανείς στη μέση, δεν απέχει πολύ από την αλήθεια και είναι πολύ ευάλωτος. Για να μείνει κανείς εκεί πρέπει να είναι ανήκουστα δυνατός. Η ψευδαίσθηση είναι ότι υποτίθεται πως οι άνθρωποι στη μέση είναι αδύναμοι. Πρέπει να είναι πολύ δυνατοί, αφού είναι υποχρεωμένοι να προστατευτούν και από τις δύο πλευρές.

Όταν στέκεται κανείς στη μέση, δεν αποδέχεται ιδέες που παραείναι δραματικές. Η αλήθεια εκφράζεται με σιγανή φωνή. Μόνο η βλακεία χρειάζεται θόρυβο."

Sir Peter Ustinov, "Για τη ζωή και άλλα μικροπράγματα", Εμπειρία Εκδοτική, 2005.

Οι Μοντέρνοι Καιροί στέκονται στη μέση των πραγμάτων και κοιτούν τις άκρες άλλοτε να πλησιάζουν κι άλλοτε να απομακρύνονται. Σημείωση: Επιδέξιες μετατοπίσεις βοηθούν πάντα στη διατήρηση της σταθερότητας.

Things have changed.

Α worried man with a worried mind                                          No one in front of me and nothing behind
There's a woman on my lap and she's drinking champagne
Got white skin, got assassin's eyes
I'm looking up into the sapphire tinted skies
I'm well dressed, waiting on the last train

Standing on the gallows with my head in a noose
Any minute now I'm expecting all hell to break loose

People are crazy and times are strange
I'm locked in tight, I'm out of range
I used to care, but things have changed

This place ain't doing me any good
I'm in the wrong town, I should be in Hollywood
Just for a second there I thought I saw something move
Gonna take dancing lessons do the jitterbug rag
Ain't no shortcuts, gonna dress in drag
Only a fool in here would think he's got anything to prove

Lot of water under the bridge, Lot of other stuff too
Don't get up gentlemen, I'm only passing through

I've been walking forty miles of bad road
If the bible is right, the world will explode
I've been trying to get as far away from myself as I can
Some things are too hot to touch
The human mind can only stand so much
You can't win with a losing hand

Feel like falling in love with the first woman I meet
Putting her in a wheel barrow and wheeling her down the street

I've been walking forty miles of bad road
If the bible is right, the world will explode
I've been trying to get as far away from myself as I can
Some things are too hot to touch
The human mind can only stand so much
You can't win with a losing hand

I hurt easy, I just don't show it
You can hurt someone and not even know it
The next sixty seconds could be like an eternity
Gonna get low down, gonna fly high
All the truth in the world adds up to one big lie
I'm love with a woman who don't even appeal to me

Mr. Jinx and Miss Lucy, they jumped in the lake
I'm not that eager to make a mistake

I've been walking forty miles of bad road
If the bible is right, the world will explode
I've been trying to get as far away from myself as I can
Some things are too hot to touch
The human mind can only stand so much
You can't win with a losing hand

Bob Dylan, βραβείο Οscar πρωτότυπου τραγουδιού, 2001.

Οι Μοντέρνοι Καιροί τι να πουν; είμαστε ακόμα εδώ, παρέα με τον θείο Bob.

Η ανοιξιάτικη ακρίδα.

Ο βασιλιάς Χσουάν της δυναστείας των Τσου άκουσε για τον Πο-Κουνγκ-Ι, που φημιζόταν ότι ήταν ο δυνατότερος άντρας στο βασίλειό του. Ο βασιλιάς ξαφνιάστηκε όταν συναντήθηκαν γιατί ο Πο έμοιαζε τόσο αδύναμος! Όταν ο βασιλιάς ρώτησε τον Πο πόσο δυνατός ήταν, ο Πο απάντησε γαλήνια: "Μπορώ να σπάσω το πόδι μιας ανοιξιάτικης ακρίδας και να αντέξω στο ρεύμα των φτερών ενός φθινοπωρινού τζίτζικα." Κατάπληκτος ο βασιλιάς βροντοφώναξε: "Μπορώ να σκίσω δέρμα ρινόκερου στα δύο και να τραβήξω εννιά βουβάλια από την ουρά και παρ' όλα αυτά ντρέπομαι για την αδυναμία μου. Πώς εσύ μπορείς να είσαι τόσο διάσημος;" Ο Πο χαμογέλασε και απάντησε με ηρεμία: "Δάσκαλός μου ήταν ο Τσε-Σανγκ-Τσι'ούι" που η δύναμή του δεν είχε παρόμοια σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά ακόμα και οι πιο στενοί του συγγενείς ποτέ δεν τη γνώρισαν, γιατί ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ!"  - Ανώνυμος.   

Τζο Χάυαμς, "Το Ζεν στις Πολεμικές Τέχνες", 1979, εκδ. Μωρεσόπουλος, 1989.

Τι Μοντέρνοι Καιροί! Ο Πο θα είναι πάντα διάσημος για τη δύναμή του, δεν θα τη χρησιμοποιεί ποτέ κι η ακρίδα θα παραμένει σώα, ασφαλής και ανοιξιάτικη.

Σαν λατινικό ερωτηματικό.

"... Ημέρες μετά το Ροκ-εντ-Ρολλ. Ξύπνησα, και οι ουλές ήταν εκεί. Μία σαν δάκρυ και μία σαν ημισέληνος, ανάμεσα στη βάση του αντίχειρα και τον καρπό· μία στο στήθος, σαν λατινικό ερωτηματικό και μία λίγο πιο πάνω από τον αφαλό, σαν περισπωμένη. Τις ψηλάφησα πάλι, και σήμερα το πρωί τις άγγιξα, τις περιεργάστηκα, τις χρησιμοποίησα σαν μοχλούς, αρχιμήδειους μοχλούς, για να μου κινήσουν ουρανό και γη και κόσμο και ανθρώπους και μνήμες, ώστε και πάλι να πειστώ πως είμαι εγώ και πως μπορώ, εγώ, να υπάρξω και να δουλέψω και να ζήσω. Έβαλα νερό και καφέ στην καφετιέρα...
...Ημέρες μετά το Ροκ-εντ-Ρολλ."
Γ.Ι.Μπαμπασάκης, Βιβλίο Συμβάντων και Αναφορών, 1996, Εκδ. Ερατώ.

Οι Μοντέρνοι Καιροί υπενθυμίζουν: ο φρέσκος αχνιστός καφές ξεκινά τον κόσμο, βάζει τους αρχιμήδειους μοχλούς να κινήσουν ουρανό και γη, ειδικά τις ημέρες μετά το Ροκ-εντ-Ρολλ.

Με το ταξί καλπάζοντας.

Ρομαντικό ταξί μέσα στη νύχτα
σαν άμαξα δαιμονισμένη.
Μαστίγωσε τους μαύρους σου αμαξά
ρίξε στην Πανεπιστημίου τ' άλογά σου
με μια ελαφρά μου κλίση χαιρετώντας
τις φευγαλέες δεντροστοιχίες των περιπτέρων
καθώς μεθάω μέσα στη νύστα τόσων φώτων
που με καλούν από τον Πύργο των πηδάκων.
Βίτσισε λέω και στρίψε την Ομόνοια
ο Κόμης μες στα τόσα μύχια δώματα
εδώ τα εξαίσια σώματα βασανίζει
μια βουή που κάθεται στα κόκκαλά μου ομίχλη
χύσου λοιπόν στην ασφαλή μας άσφαλτο
κει που κοπάζουν τα ουρλιαχτά
στην κατηφόρα.
Μάρνη κι εγώ βουλιάζω πιο βαθιά στο κάθισμά μου
με τον καπνό μου σαν Ζορό να με τυλίγει
να με προδίνει μόλις φτάνει μπρος στο τζάμι
κι ο αγέρας τον αρπάζει από την μπέρτα.
Θα μείνεις τέλος μόνο εσύ κι εγώ αμαξά
εγώ που έχω από πριν σοφά μετρήσει
τις πιθανές γωνίες των καθρεφτών σου
για να μη δεις ποτέ το πρόσωπό μου
και μες στην άπνοια της πλατείας που χλιμιντρίζει
να μη με δεις τώρα σαν κατεβαίνω
που θα φυσήξω λίγο την κορφάδα των μαλλιών σου
για να μου πουν
χωρίς να νοιώσεις
Καληνύχτα.

Γιάννης Βαρβέρης.

Οι Μοντέρνοι Καιροί επιβιβάζονται στο ρομαντικό ταξί, που σαν άμαξα δαιμονισμένη περνά μέσα από τους δρόμους μιας κάπως παλιότερης πόλης. Μες στην άπνοια της πλατείας που χλιμιντρίζει, ζητείται ακόμη και σήμερα η πνοή της βραδυνής ευχής. 

H Παιδεία του Βάθους.

Η Παιδεία που δεν έχει όνομα
αναδύεται
από τα βάθη:
τα βάθη του κόσμου,
τα βάθη του ανθρώπου.

Μας διδάσκει για
τα αόρατα πράγματα
και τις αόρατες οντότητες
του ανθρώπου.

Μας διδάσκει για τα ίδια τα βάθη
και πώς να αφεθούμε
να κυβερνιόμαστε από αυτά.

Χωρίς όνομα,
την ονομάζουμε
Παιδεία του Βάθους.

Κώστας Φωτεινός: "Η Παιδεία του Βάθους", Εκδόσεις Καφέ-Σχολειό, 1993.

Οι Μοντέρνοι Καιροί μαδούν τη μαργαρίτα της αγάπης και στο βάθος ξέρουν, γνωρίζουν καλά πως πάντα μένει στο χέρι το ναι κι ας περισσεύει πότε πότε ένα τελευταίο επίμονο πέταλο.

Οι πόρτες των ματιών.

"Το σπίτι θέλω να περιγράψω και πρώτα την πρόσοψη του σπιτιού, όπως τήνε βλέπω κι όπως μου τη δείχνουν ο ήλιος, το φεγγάρι, και τ' άστρα κι οι πόρτες των ματιών μου.

Κι είχε το σπίτι έναν μεγάλο καθρέφτη στημένο καταντίκρυ από το μέρος όπου κοίταζα και μες στον καθρέφτη ετούτο ήτανε καθρεφτισμένος ο κόσμος και τ' αγαθά του και τα κακά του και όλα του τα πλάσματα, τα δέντρα, τα ζώα κι οι άνθρωποι, τα βουνά του και τα ποτάμια του, οι θάλασσες κι οι χαράδρες κι οι τάφοι, κι ο θρήνος κι η ευτυχία κι η αγριότης με το γυμνό σπαθί τριγυρνούσε και φοβέριζε τους ταπεινούς και οι περήφανοι κι οι πλούσιοι ζούσανε καλά κι οι φτωχοί ζούσανε άσχημα κι άλλος λογάριαζε τα λεφτά του, άλλος τα χωράφια του κι άλλος την ψυχή του μονάχα και το πνεύμα, κι άλλος την τύχη και τη μοίρα του.

Μα είχε η πρόσοψη του σπιτιού και δυο μικρές σκάλες σκαλισμένες κι απάνω στις σκάλες ήταν δύο άγγελοι με σπαθιά, σαν από φλόγες που φωτίζανε όποιον περνούσε τη νύχτα και μποδίζανε όποιον ήθελε με βία και δύναμη να μπει στο σπίτι..."

Οι Μοντέρνοι Καιροί σημειώνουν: το σπίτι του κόσμου είναι όπως το βλέπεις κι όπως στο δείχνει ο ήλιος, το φεγγάρι  και τα μάτια σου.

Ν. Βαλαωρίτης. "Το σπίτι του κόσμου εικονογραφημένο", 1980.

Ανέμων δώρα.

"To παλιό πέτρινο σπίτι που κατοικούμε το σαρώνουν χίλιοι άνεμοι. Κάθε χειμώνα αλλά και στα καλοκαιριάτικα μελτέμια το κτίσμα ζωντανεύει, αντιδρά, βογκάει, δονείται λες και τρέφεται από τους ισχυρούς ανέμους που κατεβαίνουν ανεμπόδιστα στο Αρχιπέλαγος κι έρχονται από χώρες βορινές και παγωμένες. Κι όταν ο αέρας ξεπερνάει τα εννέα και δέκα μποφόρ και αρχίζει ένας μόνιμος γδούπος πάνω στα βορινά ντουβάρια, τότε μπλέκεται και σφυρίζει στις κορυφές των δέντρων, τρεμουλιάζει και πάλλεται στα πατζούρια της μπαλκονόπορτας, στριμώχνεται κάτω από χαραμάδες και μαζί τρυπώνουν καμπανοκρουσίες, ερωτικά τραγούδια χωρισμού, καλπασμοί αλόγων, μυρωδιές από γυναικεία χείλη. Ο πουνεντομαϊστρος κουβαλάει μαζί λατινικές διαλέκτους και αρωματικά εκλεπτυσμένων ιπποτών μαζί με τον ιδρώτα τραχιών σταυροφόρων. Ο ζέφυρος ανακατεύει μυρωδιές από μπαχάρια και κουβέντες εμπόρων σε ξεχασμένες διαλέκτους της Βενετίας, της Σικελίας, της Γαλικίας, της Ανδαλουσίας. Ο γραίγος, η γραιγοτραμουντάνα, ο γραιγολεβάντες κι ο λεβάντες μας φέρνουν ακούσματα από την Ανατολή, τη μακρόσυρτη φωνή των μουεζίνηδων και τις περιστρεφόμενες φωνές των δερβίσηδων, τούρκικες κατάρες, απειλές. Κι ο γαρμπής, ο πουνεντογάρμπης, ο λιβοζέφυρος, μας παγώνουν το αίμα από βερβερίνικες πειρατικές προσταγές, οδυρμούς και παρακάλια για ζωή και θάνατο...

Κάποτε φυσάνε όλοι οι Αέρηδες μαζί και μερικές φορές ξεπερνούν και τα δώδεκα μποφόρ. Τους μήνες του χειμώνα, όταν η θάλασσα αγριεύει κι ο ουρανός ανταριάζει, τα θεόρατα επιβατικά πλοία κουρνιάζουνε μπροστά στο τελωνείο δένοντας τους χοντρούς κάβους στις δέστρες του λιμανιού. Μόλις τα χαμηλά σύννεφα αγκιστρώνονται στα ερείπια των μεσαιωνικών κάστρων, που υποθετικά πια υπάρχουν στις κορφές των βουνών της Άνδρου και της Τήνου, ελευθερώνονται και ξεχύνονται πάνω στο νησί μας οι αεροκαταρράκτες με ριπές βροχής και με χαλάζια. Ξαφνικά χιμάνε μπουρίνια, τυφώνες, ανεμοστρόβιλοι και θύελλες πάνω στο σπίτι. Εναλλάσσονται απότομα, δυναμώνουν, αλλάζουν συνεχώς κατευθύνσεις, διαρκούν λίγο ή περισσότερο και σταματούν έτσι όπως άρχισαν, απότομα."
"Ο Τίγρης του Αιγαίου", Τέος Ρόμβος, Εκδ. Πανοπτικόν, 2012.

Από τις κορυφές της Άνω Σύρου, οι Μοντέρνοι Καιροί επισημαίνουν: όπως κι αν αλλάζει ο άνεμος, πάντα φέρνει μαζί του δώρα, για όσους μπορούν ακόμη να τα δέχονται απνευστί.

Το σπίτι.

"Το σπίτι είναι επιθυμία της απόκτησής του, πριν προκύψει οποιαδήποτε συγκεκριμένη αρχιτεκτονική μορφή. Το σπίτι είναι άλγος επανόδου στον οικείο τόπο, ενόσω διαρκούν τα πιο ευχάριστα ταξίδια. Το σπίτι είναι προσδοκία και μνήμες. Ακόμη και οι πιο φαντασμένοι, οι πιο οψίπλουτοι πελάτες που ζητούν από τον αρχιτέκτονά τους να τους σχεδιάσει "ένα σπίτι που να μοιάζει με χρηματοκιβώτιο" (κάτι σαν σπίτι για το Σκρουτζ Μακ Ντακ), περισσότερο από το να φυλάξουν ή να επιδείξουν περιουσίες, επιδιώκουν την ασφαλή συσσώρευση ευχάριστων αναμνήσεων. (Στο Φρόυντ πρέπει ν' αναζητηθούν τα αίτια ενός τέτοιου αιτήματος κι όχι στο Ντίσνευ, φυσικά.)

Σπίτι είναι τα στενά καθίσματα της θεατρικής αίθουσας, όσο διαρκεί μια εξαιρετική παράσταση. Σπίτι είναι το καλοκαιρινό ακρογιάλι στο φως των ασαφών ορίων, προτού χαθεί η μέρα και προτού εγκατασταθεί η νύχτα, όταν όλα τα περιγράμματα έχουν μαλακώσει στο άγγιγμα του βλέμματος. Σπίτι είναι το θαμπό τζάμι του λεωφορείου και οι γνωστές όψεις των κτιρίων μιας σταθερής διαδρομής μέσα στην πόλη που την ξεπλένει η βροχή. Σπίτι είναι η μυρωδιά του πρωινού καφέ και το άναμμα του πρώτου τσιγάρου της μέρας. Σπίτι είναι κάθε τοπίο που φώτισε το γέλιο του αγαπημένου προσώπου...

Σίγουρα, κανείς δεν κατοικεί σε διαρκείς αναμνήσεις ή σε όνειρα. Όλοι όμως "κατοικούμαστε" από αναμνήσεις κι από όνειρα που μας διαμορφώνουν. Κι αυτό καθορίζει απολύτως το πώς και το πού κατοικούμε."

Πέτρος Μαρτινίδης, "Η κατοικία είναι αλλού", Περ. Ουτοπία, Ιαν. - Φεβ. 1996. 

Οι Μοντέρνοι Καιροί επιμένουν: ετοιμάζονται να υποδεχθούν τις μέρες των εορτών στολίζοντας το σπίτι, τις προσδοκίες και τις μνήμες, κατά τα παραδοσιακά έθιμα. Και του χρόνου.

Kαταλόγιν του ξένου στρατιώτου.

(Άσμα δημοτικόν παρεμβεβλημένον εις μεσαιωνικόν έπος του ΙΔ' αιώνος πιθανώς. Τα κατά Λύβιστρον και Ροδάμνην.)

Άγωρος μυριοφλόγιστρος, ξένος εκ τα δικά του,
τον εκαταβασάνισε κόρης ωραίας αγάπη,
έφυγεν εκ την χώραν του κι από τα γονικά του,
και εις ξένον τόπον περπατεί και αιχμάλωτος διαβαίνει.
Πόνους του κλαίουν τα δενδρά, θλίψες του τα λιβάδια
και ποταμοί τα δάκρυα του, βουνά τους στεναγμούς του.
Αηδόνιν εις την στράταν του να κιλαδεί, να λέγει,
και οι πόνοι της καρδίας του και οι αναστεναγμοί του
σιγίζουν το να μη λαλεί, καρδιόφωνον κρατούσι.

Έδε στρατιώτου συμφοράν, την πάσχει διά φεδούλαν
αυτός είναι αιχμάλωτος, ξένος εις άλλον τόπον.

Στ.10. φεδούλα ή φουδούλα: νεάνις.

Σε μονοτονική απόδοση, από τα "Δημοτικά Τραγούδια" του Νικ.Γ.Πολίτη, οι Μοντέρνοι Καιροί υπενθυμίζουν: ο Αύγουστος μήνας είναι από αύριο εδώ και οι άλλοι τόποι αναμένουν παρηγορητικά τους ξένους εμάς. 

Σαν το βότσαλο στην ακρογιαλιά.

«...Πολλές φορές παίρνω μουσικές από βαθιές, παλιές ρίζες και τις μετατρέπω ανάλογα με τα λόγια. Το κάνω και με τα λόγια αυτό. ...Αυτό που κάνω εγώ γίνεται παλαιόθεν. Το έκανε ο λαός. Αυτά τα έβγαλε ο λαός και ό,τι έβγαλε ο λαός στέκονται. Γιατί ένας χαβάς , ένα τραγούδι, θέλει καιρό για να στρώσει. Πρέπει να περάσει από πολλά στόματα, από πολλά πανηγύρια, από πολλά μεράκια… Κι έρχεται και στρογγυλεύει σαν το βότσαλο στην ακρογιαλιά... Ένα ωραίο πράγμα, ένα τεφαρίκι... Μπορώ να σου πω ότι και μια γριούλα, που τηγανίζει ψάρια στην αυλή της, και της ήρθε να τραγουδήσει ένα τραγουδάκι, μπορεί κι αυτή ν’ αλλάξει δυο λέξεις και να ακούγεται καλύτερα... Αυτά που έφτιαξε παλαιόθεν ο λαός και τα βρήκαμε τελειωμένα και αδέσποτα – ελεύθερα, ωραία πράματα για όλους - πέσαμε απάνω κι όποιος προλάβει και τα δηλώσει στ’ όνομά του. Σαν τσι οικοπεδοφάγοι. Το ρεμπέτικο το περιφράξανε με τις υπογραφές. Κι αν μαράζωσε το γνήσιο ρεμπέτικο, μαράζωσε κι απ’ αυτές τις υπογραφές. Γιατί η υπογραφή σήμερα εξαργυρώνεται στις εταιρείες. Είναι επιταγή. Πού να ζυγώσεις εσύ να πιάσεις το παλιό, να τ’ αλλάξεις, να το φέρεις στον καιρό σου; Βάζει ο άλλος τις φωνές: Βγάλε, κύριε, το χέρι σου απ’ την τσέπη μου... »

Οι Μοντέρνοι Καιροί ακούν το βιωματικό λόγο του Γ.Μουφλουζέλη και προτείνουν: παίξτε ελεύθερα τις πρώτες νότες της μουσικής σας και μετά από καιρό θα τις ακούτε στρογγυλές, ωραίες κι αδέσποτες, ένα τεφαρίκι...

Το πιστεύω, πολλά ταξίδια.

"Η ζωή δεν είναι ένα ταξίδι. Είναι, το πιστεύω, πολλά ταξίδια μαζί. Οι προορισμοί που μας προσφέρει η ύπαρξη είναι πάμπολλοι. Άλλοτε είναι γεωγραφικοί, ένα νησί, μια χώρα, μια πόλη, μια βουνοκορφή. Άλλοτε είναι εγκυκλοπαιδικοί, να προχωρά μακρύτερα κανείς, για να καταλάβει αυτόν τον κόσμο, που είναι γεμάτος ακόμη άλυτα μυστήρια. Άλλοτε είναι μυητικοί. Ξεκινάμε να κατακτήσουμε τη φύση, για να γίνουμε ικανότεροι στο να διαμορφώνουμε και να πλουτίζουμε τη δική μας ανθρώπινη φύση.

(...) Κι εγώ για να προχωρήσω... περπάτησα πολύ, κι αυτό δεν είναι ταυτολογία! Περπάτησα κυριολεκτικά, έφτασα σε κορυφές γνωστές ή λιγότερο γνωστές, σε μέρη που δεν έβρισκες πολλούς ανθρώπους, γιατί δεν είναι μέρη για να ζουν άνθρωποι, σε πόλους γεωγραφικούς ή μυθικούς, σε σημεία που ήταν απλώς χαραγμένα σε έναν άτλαντα του κόσμου, ή ακόμα και σε προορισμούς τρελούς, που είχα φανταστεί και σχεδιάσει με λίγες γραμμές και λίγες λέξεις στα φοιτητικά μου τετράδια.

(...) Υπάρχει ο αντικειμενικός κόσμος, τα γεγονότα, η καθαρή λογική των πραγμάτων, αυτά όλα που δεν μπορεί κανείς να κάνει τίποτα εναντίον τους, καθώς και όλα όσα προκαλέσαμε εμείς οι ίδιοι. Όπως λέμε ότι προκαλεί κάτι το πέταγμα μιας πεταλούδας στην άλλη άκρη του κόσμου. Και ύστερα υπάρχουν οι υποκειμενικοί κόσμοι, οι εσωτερικοί, αυτοί που μας ξεπερνούν, και που η φύση τους είναι να μας δείχνουν τον δρόμο για να ξεπερνάμε τον εαυτό μας.

(...) Ο καθένας μας έχει τον δικό του πόλο, το δικό του Έβερεστ, τα δικά του όνειρα. Όλοι έχουμε τη ζωή, τις αληθινά μαγικές δυνάμεις, την ακατανίκητη έλξη της!"

Christine Janin, γιατρός και αλπινίστρια, η πρώτη Γαλλίδα που ανέβηκε στο Έβερεστ. Η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που έφτασε με σκι στο Νότιο Πόλο.

Οι Μοντέρνοι Καιροί υποκλίνονται στο μεγαλείο της φαντασίας των φοιτητικών τετραδίων και της πραγματικότητας του βαδιστή που κατακτά τους προορισμούς των ταξιδιών του. Οι υποκειμενικοί μας κόσμοι μας περιμένουν. Μπορούμε να ξεκινήσουμε...

Ο περίπατος των ρευματισμών.

" Βαστώντας τα λουλούδια, χτύπησε το κουδούνι. Η καρδιά του χτύπαγε πολύ γρήγορα και πολύ δυνατά. Ψηλά, στο τρίτο πάτωμα, φωτισμένα παράθυρα. Ακουγότανε ακορντεόν να παίζει.

Η πόρτα άνοιξε. Μπήκε. Μια ξύλινη στριφτή σκάλα. Ανέβηκε γρήγορα, οι ρευματισμοί του είχανε πάει περίπατο. Στο κεφαλόσκαλο, δυό αγόρια, ένα κορίτσι. Γύρω στα δεκατέσσερα, δεκαπέντε χρόνια. Στάθηκε στο προτελευταίο σκαλοπάτι.

-Ο "Ξανθός Ιππότης", είπε.
Το είπε έτσι όπως θάλεγε τ' όνομά του για να συστηθεί.

-Δε θάρθει; ρώτησε το ένα αγόρι, το ψηλότερο.
-Τι; Δε θάρθει; ρώτησε τ'άλλο.
-Είναι άρρωστος; ρώτησε ξανά το πρώτο.
-Τι κρίμα! είπε το κορίτσι. Ήθελα πολύ να τον γνωρίσω.
Αυτός, κοίταζε και τα τρία παιδιά, αμίλητος. Δεν μπορούσε να πει λέξη.

Άξαφνα, με μιαν απότομη κίνηση, έβαλε τα λουλούδια, τα κόκκινα τριαντάφυλλα, στα χέρια του κοριτσιού, έκανε στροφή, κατέβηκε τη σκάλα γρήγορα γρήγορα, βγήκε έξω, από ψηλά, στο τρίτο πάτωμα, ακουγότανε το ακορντεόν να παίζει ένα χαρούμενο σκοπό, τράβηξε μες στη σκοτεινή νύχτα, τα χέρια του ήτανε άδεια τώρα, το στήθος του άδειο τώρα."
"Ξανθός Ιππότης, Αντ. Σαμαράκης, 1954."

Με ένα υφασμάτινο μαντήλι, οι Μοντέρνοι Καιροί στεγνώνουν καθώς πρέπει τις άκρες των ματιών, παρατηρώντας τα μικρά αδιέξοδα της ζωής και υπενθυμίζουν: οι άνθρωποι δίνουν νόημα στα ονόματα και όχι το αντίθετο. Ονομάστε αυτό που αγαπάτε, όπως αγαπάτε. Όπως και να το ονομάσετε. Και αντίο ρευματισμοί...

Το φως.

"Δεν έχω καμιά νοσταλγία για το οποιοδήποτε παρελθόν. Με ενδιαφέρει και με προβληματίζει, πάνω απ'όλα το παρόν, η σύγχρονη πραγματικότητα. Και πιστεύω πως ο σύγχρονος άνθρωπος είναι σε θέση να βλέπει καθαρά γύρω του, αλλά και μέσα του, όσο δεν το είχε κάνει αυτό καμιά πιο παλιά εποχή. Μόνο πως επειδή υπάρχει κάποιο πολύ δυνατό φως, στην εποχή τη δική μας, υπάρχει και μια έντονη μαύρη σκιά. Και που αυτή η σκιά απλώνεται, για την ώρα, σε μια μεγάλη έκταση, αφού αυτό το σύγχρονο δυνατό φως στέκει ακόμα χαμηλά, έχοντας μόλις ανατείλει και μόλις αρχίσει την τροχιά του για να φτάσει να σταθεί κάποτε κατακόρυφα πάνω από το κεφάλι μας κι οπότε θα είναι, ξαφνικά, όλα ξεκάθαρα   και πολύ φωτεινά και η σκιά μονάχα μια μικρή κουκίδα κάτω στα πόδια μας. 

Μπορεί να κάνω κάποιο λάθος και να μην είναι έτσι τα πράγματα. Όμως όχι. Και θα'θελα να πω ακόμα (-γιατί πιστεύω...) πως ο καινούριος ήλιος, αυτό το δυνατό φως, που έχει ανατείλει στα χρόνια μας είναι τόσο φωτεινός, γιατί είναι πλουτισμένος και με όλες τις εμπειρίες από τα πιο αρχαία φώτα, όσα έχουνε υπάρξει εδώ και χιλιάδες χρόνια, απάνω στο σώμα της γης. Οπότε, έξω από τη δική μας, τωρινή, δύναμη, μπορούμε να ωφεληθούμε και από τα περασμένα. αρκεί να έχουμε καθαρή την όρασή μας, ώστε να παίρνουμε και να πιάνουμε, από τα περασμένα, ό,τι έχει κάποιο νόημα, ό,τι είναι η αληθινή ουσία. Ό,τι, δηλαδή, βγήκε και στα πιο αρχαία χρόνια, από αληθινές ανάγκες της ζωής και από αληθινές αγάπες και από αληθινούς ενθουσιασμούς και από αληθινές σοφίες     και από αληθινά όνειρα και έργα..."

Άρης Κωσταντινίδης, "Τα Παλιά Αθηναϊκά Σπίτια", 1950 και 1983.

Το ανοιξιάτικο φως και οι σκιές της εποχής θυμίζουν στους Μοντέρνους Καιρούς τις αξίες από τα περασμένα, τις αληθινές ανάγκες, τα όνειρα και τα έργα τους. Χωρίς νοσταλγία, αλλά με προσμονή.

Μαγραθέα.

" (Απόσπασμα από το Γυρίστε τον Γαλαξία με Ωτοστόπ, σελίδα 634784, μέρος 5α. Λήμμα: Μαγραθέα)
Πολύ παλιά, στα βάθη του παρελθόντος,   στις μεγάλες και δοξασμένες μέρες της προηγούμενης Γαλαξιακής Αυτοκρατορίας,     η ζωή ήταν άγρια, πλούσια και ως επί το πλείστον αφορολόγητη.
Πανίσχυρα αστρόπλοια ταξίδευαν σε εξωτικά άστρα αναζητώντας περιπέτειες και πλούτη στα πιο απομακρυσμένα μέρη του Γαλαξία. Εκείνες τις μέρες το ηθικό ήταν υψηλό, οι κίνδυνοι μεγάλοι, οι άντρες ήταν αληθινοί άντρες, οι γυναίκες ήταν αληθινές γυναίκες και τα μικρά μαλλιαρά πλάσματα από τον Άλφα του Κενταύρου ήταν αληθινά μικρά μαλλιαρά πλάσματα από τον Άλφα του Κενταύρου. Και όλοι αντιμετώπιζαν με θάρρος άγνωστους κινδύνους, έκαναν σπουδαία κατορθώματα και έφτιαχναν προτάσεις που κανείς ως τότε δεν είχε τολμήσει να συντάξει -και έτσι σφυρηλατήθηκε η Αυτοκρατορία.
Πολλοί φυσικά απέκτησαν αμέτρητα πλούτη, αλλά αυτό ήταν πολύ φυσικό και δεν θα έπρεπε να ντρέπονται γι' αυτό, γιατί κανείς δεν ήταν αληθινά φτωχός -τουλάχιστον κανείς που να αξίζει να αναφερθεί. Και για όλους τους πιο πλούσιους και πιο επιτυχημένους εμπόρους η ζωή έγινε αναπόφευκτα ανιαρή και εξεζητημένη και άρχισαν να πιστεύουν πως γι' αυτό έφταιγαν οι κόσμοι που είχαν διαλέξει για κατοικία τους -κανείς δεν ήταν απόλυτα ικανοποιητικός· είτε το κλίμα δεν ήταν ακριβώς το σωστό προς το τέλος του απογεύματος, είτε η μέρα ήταν μισή ώρα μεγαλύτερη, είτε η θάλασσα δεν είχε το σωστό ροζ χρώμα.
Κι έτσι δημιουργήθηκαν οι συνθήκες για την ανάπτυξη μιας νέας καταπληκτικής βιομηχανίας: κατασκευή πολυτελών πλανητών επί παραγγελία. Η έδρα αυτής της επιχείρησης ήταν ο πλανήτης Μαγραθέα, όπου υπερδιαστημικοί μηχανικοί αναρροφούσαν ύλη από λευκές τρύπες του Διαστήματος και τη διαμόρφωναν σε ονειρικούς πλανήτες -χρυσούς πλανήτες, πλανήτες από πλατίνα, μαλακούς λαστιχένιους πλανήτες με πολλούς σεισμούς- φτιαγμένους όλους με επιμέλεια σύμφωνα με τις ακριβείς προδιαγραφές που ζητούσαν οι πλουσιότεροι άνθρωποι του Γαλαξία.
Αλλά ήταν τόσο επιτυχημένη αυτή η επιχείρηση, που η Μαγραθέα έγινε ένας από τους πλουσιότερους πλανήτες όλων των εποχών ενώ ο υπόλοιπος Γαλαξίας βυθίστηκε στη φτώχεια. Κι έτσι το σύστημα κατέρρευσε, η Αυτοκρατορία έπεσε και μια μεγάλη μελαγχολική σιωπή κατακάθησε σ'ένα τρισεκατομμύριο πεινασμένους κόσμους, μια σιωπή που διαταρασσόταν μόνο από το γρατζούνισμα της πένας των λογίων καθώς μοχθούσαν μέσα στη νύχτα πάνω σε αυτάρεσκες μελέτες για την αξία μιας προγραμματισμένης πολιτικής οικονομίας.
Η Μαγραθέα εξαφανίστηκε και η θύμησή της γρήγορα πέρασε στο σκοτάδι του μύθου.
Στις μέρες μας φυσικά κανείς δεν πιστεύει ούτε μια λέξη από όλα αυτά."
Douglas Adams, 1979.

Οι Μοντέρνοι Καιροί επισημαίνουν: κάθε ομοιότητα με υπαρκτά πρόσωπα και πράγματα είναι (επιστημονικώς) φανταστική.